Uitgebreid
Zoek in alles
Of zoek in een categorie
Ziektebeelden Zelftesten
Medicijnen Nieuws
Bijsluiters Overig

Astma (asthma bronchiale, bronchiaal astma)


Astma is een ontsteking (inflammatie) van de lagere of kleinere luchtwegen (de bronchiën), waardoor deze overmatig slijm produceren en/of gevoeliger worden (dit wordt bronchiale hyperreactiviteit genoemd) voor allerlei prikkels (of astma-provocerende factoren). Als gevolg daarvan kan een plotselinge aanval van hevige ademnood (een astmaaanval) en/of aanhoudende kortademigheid (zgn. chronisch astma) optreden.

Symptomen van astma

Mogelijke symptomen bij astma:
- Benauwdheid (dyspnoe)
- Kortademigheid
- Ademnood tijdens inspanning
- Piepende ademhaling
- Hoesten met of zonder slijm (sputum),
- Allergische neus-, oog- en huidklachten

Let op!
- Een exacerbatie is een periode waarin de astmaklachten – meestal onder invloed van één of meer astma-provocerende factoren – tijdelijk erger zijn dan normaal.
- Bij een astma-aanval gebeurt dit (vrij) plotseling.
- Bij chronisch astma is sprake van aanhoudende kortademigheid (chronische respiratoire insufficiëntie).

Behandeling van astma

Behandelingsschema voor astma:
- Stap 1 (bij lichte astma)
- Ca. 2 x per week inhalatie van een luchtwegverwijder
- Stap 2 (bij lichte tot matige astma)
(1) Tot 2 x per dag inhalatie van een luchtwegverwijder
(2) Als meer dan 2 x per dag inhalatie van een luchtwegverwijder nodig is: 3-4 x daags kortwerkende luchtwegverwijder + ontstekingsremmer (zie cromoglycinen of inhalatie-corticosteroïden)
- Stap 3 (bij matige tot ernstige astma)
Bij dagelijkse en vaker dan 1 x per week nachtelijke klachten: doseringen en/of gebruiksfrequentie verhogen (zie stap 2) of overgaan op een combinatie van ontstekingremmers met langwerkende luchtwegverwijders (Symbicort®, Seretide®, Foster® (NEXR-haler), Artimos®)
- Stap 4 (bij ernstige astma)
Per geval instellen op een geschikte combinatie en dosering van een ontstekingremmer, theofylline (Theolair®, Theolin®) en/of kort- of langwerkende luchtwegverwijder.

Let op! Indien men tevens (hoge) koorts en een ziek gevoel heeft: amoxicilline, doxycycline of amoxicilline/clavulaan zuur (Augmentin®)

Astma-aanval

Krampachtige samentrekking (spasme) van de lagere luchtpijpvertakkingen (de bronchiën), waardoor ernstige benauwdheid (dyspnoe) kan ontstaan. Een langdurige astma-aanval wordt in medische termen status asthmaticus genoemd.

Mogelijke oorzaken:
Astma (astma bronchiale), chronische bronchitis, longemfyseem en chronisch obstructieve longziekten (COPD).

Beschikbare behandelingen:
- Inademing (inhalatie) van luchtwegverwijdende middelen (zgn. broncho-spasmolytica)

Status asthmaticus

Status asthmaticus is een lang aanhoudende astma-aanval die (zeer) ernstige ademnood tot gevolg heeft.

Beschikbare behandelingen voor status asthmaticus:
- Acute behandeling: luchtwegverwijdende therapie met luchtwegverwijder
- Vervolgbehandeling: injectie (i.v.) met een relatief hoge dosis (de oplaaddosis) corticosteroïd en daarna een corticosteroïd-infuus (de onderhoudsdosis). De werking daarvan begint na 6-8 uur.

Verschillen tussen astma en COPD

De verschillen tussen astma en COPD (ook wel COL of chronische obstructieve longziekten, zoals long-chronische brochitis en long-emfyseem):

Leeftijd:
Astma:
- begint meestal op jonge leeftijd
COPD:
- begint meestal pas na de 40-jarige leeftijd

Symptomen:
Astma:
- Soms moeilijke ademhaling
- Soms tijdelijke kortademigheid
- Soms piepende ademhaling
- Longen snel geprikkeld door stoffen in de lucht
COPD:
- Vriiwel voortdurend hoesten
- Altijd kortademig, zowel met als zonder inspanning
- Altijd piepende ademhaling
- Vaak verkouden
- Ademhalingsproblemen bij inspanning (traplopen, fietsen, etc.)

Oorzaken:
Astma:
- Ontsteking en overgevoeligheid (hypereactiviteit) van het longweefsel staan voorop
- Virusinfecties van de longen
- Overgevoeligheid voor koude lucht
- Overgevoeligheid vooor prikkelende stoffen (o.a. sigarettenrook, stof, dierlijke stoffen)
- Overgevoeligheid voor lichamelijke inspanning
COPD:
- Vernauwing van het longweefsel staat centraal
- Langdurige inademing van irriterende stoffen, zoals rook
- Erfelijke aanleg

Oorzaken van astma

Mogelijke oorzaken van astma:
- Verhoogde gevoeligheid (bronchiale hyperreactiviteit) van het longweefsel (de bronchiën) door vervuilde lucht (o.a. rook, tabaksrook, ozon en zwavel- of stikstofoxiden), koude lucht, (huis)stof en/of lichamelijke inspanning
- Luchtweginfecties met micro-organismen (astmatische bronchitis).
- Allergenen, zoals pollen, huismijt en huidschilfers van o.a. katten en cavia's (seizoensgebonden astma)
- Erfelijke aanleg (atopische of constitutioneel astma)
- Hartfalen: inspanningsastma (astma cardiale)
- Combinatie van bovengenoemde factoren (veelvoorkomend)

Voorkomen van astmaklachten

Astma-klachten kunnen o.a. worden voorkómen door:
- het vermijden van contact met astmaprovocerende factoren (o.a. koude lucht, pollen, katten- hondenharen en schilfers, etc.)
- de sanering van astmaprovocerende factoren (o.a. huisstof, katten- hondenharen en schilfers) uit de woon-/leefomgeving
- onderhoudsmedicatie met cromoglicinen (cromonen)

Zie ook:
- chronisch obstructieve longziekten (COL)
- astma en COL-middelen
- luchtweg-verwijdende middelen

Terug naar luchtwegaandoeningen

Bent u snel buiten adem?
700.000 Nederlanders weten niet dat ze COPD hebben.

Doe hier de COPD test.

Recept-medicijnen
Aclidinium Inhalatiepoeder
Airathon®
Allergenen/Oralgen®
Altriabak® Oogdruppels
Alvesco®
Anoro®
Assieme Turbuhaler 200/6 (parallel import)
Atimos®
Atrovent®
Beclometason Inhalaties (generiek)
Beclometason/formoterol Inhalaties (generiek)
Berodual®
BiResp Spiromax®
Bricanyl Turbuhaler®
Budesonide Capsules/Tabletten (generiek)
Combipramol®
Combivent®
Cortiment®
Daliresp®
Daxas®
Deptropine Drank FNA
DuoResp Spiromax®
Eklira Genuair®
Fenoterol/Ipratropium Inhalaties
Flixotide®
Flusalio®
Fluticason Inhalaties (generiek)
Fluticason/Formoterol Inhalaties
Fluticason/Salmeterol Inhalaties
Fluticason/Vilanterol Inhalaties
Flutide® (parallel import)
Flutiform®
Foradil®
Formallgen®
Formodual® Aerosol
Formoterol Inhaler/Capsules (generiek)
Formoterol/Budesonide Inhalaties
Foster® (NEXT-haler)
Glycopyrronium Inhalaties
Iffeza®
Indacaterol inhalatie
Indacaterol/Glycopyrronium Inhalaties
Ipramol®
Ipratropium Inhalaties (generiek)
Ipraxa®
Ketotifen Oogdruppels (generiek)
Ketotifen Stroop (generiek)
Ketotifen Tabletten
Larbex Steri-Neb®
Libertek®
Lomudal®
Lukastang®
Montecell®
Montefranc®
Nedocromil Inhalaties
Olodaterol Inhalaties
Onbrez®
Oralgen®
Oxis®
Pulmicort®
Qvar Extrafijne®
Relvar® ellipta
Roflumilast Tabletten
Salbutamol Tabletten (generiek)
Salbutamol/Ipratropium Inhalaties FNA
Salmeterol Inhalaties (generiek)
Salmeterol/Fluticason inhalaties (generiek)
Seebri®
Seretide®
Serevent®
Sinestic®
Singulair®
Spiriva®
Spirokast®
Striverdi Respimat®
Symbicort®
Terbutaline Inhalaties/Injecties
Tilade®
Tiotropium Inhalaties
Ultibro® Breezhaler
Umeclidinium/vilanterol Inhalatie
Xolair®
Xoterna® Breezhaler
Zaditen® Oogdruppels
Zaditen® Tabletten