Uitgebreid
Zoek in alles
Of zoek in een categorie
Dossiers Nieuws & Blogs
Ziektebeelden Gezondheidstests
Medicijnen Overig
ziektebeeld

Wat is de overgang?

Vrouwen menstrueren vanaf de puberteit tot ongeveer hun 50e levensjaar. Daarna raken ze in de overgang. 
De overgang is een periode die een tot twee jaar kan duren, maar ook langer dan vijf jaar. Tijdens de overgang hebben veel vrouwen last van overgangsklachten.

De overgang ofwel menopauze

Overgang / menopauze : veelgestelde vragen & tips

De overgang is niet één gebeurtenis die zich op een bepaalde dag voordoet. Het is een proces. Overgangsklachten zijn niet altijd even gemakkelijk te herkennen. Hierdoor kan het even duren voor duidelijk is dat er sprake is van de overgang. De overgang zelf kan jaren lang duren. Tijdens deze periode moet het lichaam zich aanpassen aan de (hormonale) veranderingen. Dat kan met verschillende klachten gepaard gaan. Deze overgangsklachten verschillen per persoon, zowel in type als in intensiteit. 

In de meeste gevallen is het doorlopen van de overgang een natuurlijk proces. Het is echter ook mogelijk dat de overgang in gang gezet wordt door bijvoorbeeld het verwijderen van eierstokken of het gebruik van medicijnen.

Wanneer begint de overgang?

De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in de overgang terecht komen, is 51. Bij vrouwen die chemo- of radiotherapie hebben ondergaan is dit over het algemeen eerder. Een tot twee procent van de vrouwen krijgt te maken met een premature menopauze. Bij hen zet de overgang in voor hun 40e. Er zijn gevallen bekend waarbij vrouwen tussen de 20 en 30 jaar al in de overgang terecht komen. Hiervoor zijn niet altijd duidelijke oorzaken aan te wijzen.

Overgang en make-up of plastic

Uit onderzoek van de Washington Unversity in St. Louis, Missouri is gebleken dat make-up en plastic ervoor zorgen dat vrouwen eerder in de overgang komen. Plastic en make-up bevatten namelijk ftalaten, die de start van de overgang met ongeveer 2,5 jaar vervroegen.

Signalen die de overgang voorspellen

Overgangsklachten worden vaak niet als zodanig herkend. Toch blijkt achteraf dat er al veel signalen zijn geweest die de overgang hebben voorspeld. De meest voorkomende signalen zijn:

  • Onregelmatige periodes
  • Stemmingswisselingen
  • Haarverlies of haargroei
  • Gewichtstoename
  • Opvliegers


De huisarts kan een test uitvoeren die laat zien of er daadwerkelijk sprake is van de overgang, of dat deze signalen een andere oorzaak hebben.

Truus op het ConsuMed-form: Praat me niet van de overgang! Ik was een tijdje aan de chocola verslaafd en dacht dat ik daar dik van werd. Maar het schijnt dat spierweefsel plaats maakt voor vet en dat vet zich overal waar ik het niet wil hebben, vooral rond mijn buik. Ik las laatst dat buikvet de kans op hart- en vaatziekten vergroot.

Wat zijn de meest voorkomende overgangsklachten?

De meest voorkomende overgangsklachten zijn:

De symptomen verschillen per persoon, zowel in of ze zich voordoen, als de mate waarin ze zich voordoen.

Hoe kunnen overgangsklachten behandeld worden?

Tot een aantal jaar geleden werden overgangsklachten vooral behandeld met hormoonmedicijnen. Die zijn op recept verkrijgbaar. 

De medicijnen hebben echter ook een negatieve invloed op de gezondheid; langdurig gebruik kan de kans op borstkanker vergroten. Daarom worden deze medicijnen alleen nog gebruikt als de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeterd kan worden, of als er sprake is van een vroege menopauze.

Ook verkrijgbaar zijn plantaardige middelen en medicijnen zonder hormonen. Bij ernstige overgangsklachten is het raadzaam contact op te nemen met de huisarts. Die kan passende medicatie voorschrijven.

Wat kun je zelf doen tegen overgangsklachten?

Er zijn verschillende manieren om zelf iets te doen om overgangsklachten te verminderen. Bij de drogist zijn diverse zelfzorgmiddelen verkrijgbaar die de symptomen van de overgang milder maken, waardoor je er minder last van hebt. Kruiden die bekend staan om hun effectieve werking bij de overgang zijn:

Opvliegers: fysiek of geestelijk probleem?

Een van de meest bekende overgangsklachten is het krijgen van opvliegers. Opvliegers gaan gepaard met plotselinge warmte en veel zweten. De oorsprong van een opvlieger is te vinden in de hersenen; door een nog onbekende oorzaak krijgt het temperatuurcentrum in de hersenen een storing, waardoor hun tolerantiemarge afneemt. Dit zorgt ervoor dat ze het snel warm hebben. Het lichaam neemt het vervolgens over, probeert de warmte via de huid kwijt te raken. Dit zorgt voor het zweten en de rode vlekken.

Tips bij overgangsklachten

Onderstaand enkele handige tips voor vrouwen met overgangsklachten!

  • Veel vrouwen gebruiken tijdens (een deel van) de overgang nog de pil, om ernstige bloedingen te beperken
  • Bij een vroege overgang (rond je 42e jaar) is de kans op botontkalking groter. Het is daarom verstandig om daar regelmatig onderzoek naar te laten doen en eventueel maatregelen te nemen
  • Ongewenst urineverlies is een van de vaakst voorkomende overgangsklachten. Dit is deels te verhelpen met bekkenbodemoefeningen. Neem daarvoor contact op met de fysiotherapeut
  • Gekruid eten, alcohol, koffie en thee kunnen de klachten versterken
  • Actief leven, gezond eten en zonlicht maken de botten sterker
  • Ontspanning is belangrijk, maak bijvoorbeeld regelmatig een wandeling of doe aan yoga
  • Draag laagjes als je last hebt van opvliegers; je kunt dan makkelijker iets uittrekken of aan doen
  • Neem extra kalk in, om te voorkomen dat je last krijgt van botontkalking

Tutje65 op het ConsuMed-forum: Na de overgang maken je eierstokken geen oestrogeen meer aan. Dit hormoon heeft een functie bij de bescherming tegen botontkalking. Je lichaam vangt het tekort aan oestrogeen op door je vetweefsel oestrogeen te laten maken.

 

Terug naar boven

Lees, kijk & test

Bekijk: de overgang in beeld
Lees: ook mannen kunnen in de overgang komen

Terug naar boven

Overgangsklachten, vrouw

Mogelijke klachten tijdens en rond de overgang bij vrouw (= menopauze) o.a.:
- post-menopauzale osteoporose afn (= afname van de botmassa na de menopauze)
- droge huid
- zie: droge vagina: indrogen van de vaginale slijmvliezen (= vaginale atrofie)
- libido-verlies (= minder/geen zin in sex)
- menstruatie-stoornissen
- opvliegers (= plotselinge bloedaandrang naar het hoofd)
- plas-problemen
- psychische klachten: o.a. slapeloosheid, angst (bijv. voor partner-verlies), depressiviteit
- vermoeidheid
- vruchtbaarheidsverlies
- zweetaanvallen (overdag en vooral 's nachts)

Mogelijke behandelingen (o.a.)
Hormoon-substitutie- (= hormoon-suppletie-) therapie (HST) met oestrogene en/of progestagene hormonen

zie ook:
- menopauze (= overgang)
- climaterium (= wisseljaren)
- hormoon-substitutie tijdens de overgang
- middelen bij overgangsklachten

Advertorial

Advertorial

Consumed op facebook

Gezondheidstest

Consumed Nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de gratis ConsuMed nieuwsbrief
Technische realisatie door EXED
Some stock images used under license from Shutterstock