Erectiestoornissen (erectiele disfunctie, ED, impotentie)

Na sexuele prikkeling verwijden de bloedvaten en verslappen de gladde spiervezels van de penis onder invloed van het parasympatische zenuwstelsel. Hierdoor stromen de zwellichamen vol met bloed en wordt de penis stijf (erectie). Doordat de afvoerende bloedvaten dicht worden gedrukt, blijft de stijfheid van de penis tijdens de sexuele stimulatie gehandhaafd. Dit proces heet cyclus van Bancroft.
Het erectievermogen neemt bij de ouder wordende man evenals de seksuele behoefte (libido) geleidelijk af. Deze afname wordt niet als impotentie beschouwd, maar als een normaal leeftijdsgebonden verschijnsel.
Bij erectiestoornissen (ook wel erectiele stoornis, erectiele disfunctie en ED genoemd) is het vermogen van de penis om door en tijdens seksuele stimulatie stijf te worden en/of stijf te blijven verminderd.
Ruim 14% van de mannen ouder dan 18 jaar zegt wel eens last te hebben van erectiestoornissen. Boven de 40 jaar heeft ca. 50-60% van de mannen regelmatig last van erectiestoornissen.

Klachten bij erectiestoornissen
Er is sprake van een erectiestoornis als u onvoldoende in staat bent een erectie te krijgen en/of te behouden, waardoor bevredigende seks niet altijd mogelijk is. Waneer het een keer niet lukt, hoeft er nog niet direct sprake te zijn van een erectiestoornis.

De mogelijke klachten bij erectiestoornissen:
- Psychisch: onbevredigd verlangen naar sex (libido), seksuele activiteit (o.a. erectie, zelfbevrediging of geslachtsgemeenschap) en seksuele bevrediging (orgasme), bezorgheid, fysieke en emotionele stress, gedeprimeerdheid, verminderd zelfvertrouwen.
- Relationeel: minder seksueel contact met of mijden van de partner, negatieve interactie met gezin.

Let op!
De reactie van de partner op de erectiestoornis en de culturele achtergrond spelen een belangrijke rol bij het omgaan met dit probleem.

Behandeling van erectiestoornissen

Mannen vinden een erectiestoornis het moeilijkst bespreekbare onderwerp bij de (huis)arts. Hierdoor vindt vaak geen tijdige behandeling plaats waardoor de man onnodig lang met deze aandoening rond loopt.
Beschikbare behandelingen voor erectiestoornissen:
- Bespreekbaar maken met o.a. partner, huisarts, psychotherapeut, relatie-therapeut ( 'professionele counceling')
- Orale (via de mond) erectiebevorderende middelen.
- Penisinjectie-therapie, waarbij vlak vóór de geslachtsgemeenschap een vaatverwijdend geneesmiddel in de penis wordt geïnjecteerd.
- Penisprothese waarbij door middel van een operatieve ingreep een prothese in de penis wordt geplaatst (geïmplanteerd)
- Vacuümpomp waarbij een erectie wordt verkregen door voor de geslachtsgemeenschap een vacuüm rond de penis te creëren
- Operatieve ingreep (alleen bij lichamelijk seksuele afwijkingen)

Oorzaken van erectiestoornissen

De meest voorkomende oorzaken van erectiestoornissen zijn:
- Slechte lichamelijke conditie: vermoeidheid, zwakte door chronische ziekte
- Leeftijd: ruim 50% van alle mannen tussen 40 en 70 jaar heeft meer of minder last van kampt regelmatig erectie-problemen.
- Genotmiddelen: overmatig alcoholgebruik, roken en drugs (o.a. amfetamine, cocaïne, XTC) zijn belangrijke oorzaken van erectiestoornissen.
- Psycho-sociale problemen/aandoeningen: relatieproblemen waaronder te beperkt erotisch repertoir, te hoge verwachtingen en seksuele faalangst, verder stress, rouw, overmatige prestatiedrang, trauma's, en depressie
- Ziekten:
- Hart- en vaataandoeningen: dichtgeslibte bloedvaten (atherosclerose) zijn de belangrijkste oorzaak van erectiestoornissen; verder bloeddrukverhoging (hypertensie), suikerziekte (diabetes mellitus).
- Zenuwstelsel (neurologische aandoeningen): o.a. ziekte van Parkinson, hersenberoerte, hersenbeschadiging (hersentrauma), dementie (Alzheimer) en ruggenmergaandoeningen (o.a. ruggenmerglesie),
- Aandoeningen van urinewegen en/of geslachtsorganen: o.a. geslachtsziekten, hormonale stoornissen (o.a. hypogonadisme en hyperprolactemie) , aandoeningen aan de urinewegen en/of prostaat, geslachtsorgaanafwijkingen (o.a. ziekte van Peyronie).
- Bijwerking van medicijnen
- Anti-androgene middelen
- Antidepressiva
- Bloeddrukverlagende middelen (antihypertensiva)

Zie ook:
- lichamelijk-seksuele aandoeningen
- impotentie

Terug naar geslachtsorgaanaandoeningen bij de man